កិច្ចប្រជុំអាស៊ី​ – អឺរ៉ុប​ (ASEM)

 

១​​ – ទិដ្ឋភាពទូទៅ

 

បន្ទាប់ពីការទទួលស្គាល់ទៅវិញទៅមក អំពីការរីកលូតលាស់សេដ្ឋកិច្ចឆាប់រហ័សទាំងនៅតំបន់ អាស៊ី​​​ និង​អឺរ៉ុប ជាពិសេសនៅ​តំបន់អាស៊ី និងតម្រូវការដើម្បីបន្តពង្រឹងទំនាក់ទំនង កិច្ចសហ​ប្រតិ​បត្តិការ​ និង​ចំណងមិត្តភាពកាន់តែរឹងមាំរវាងទ្វីបទាំងពីរ ប្រទេសបារាំង និងប្រទេសសឹង្ហបុរី ដែលជាប្រទេស​ស្ថាបនិកពីដំបូង នៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប (Asia-Europe Meeting-ASEM) បានពិភាក្សាគ្នានៅ​ខែវិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ១៩៩៤​ និង​បាន​ស្នើបង្កើតឲ្យមានកិច្ចប្រជុំ​កំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុប។ រយៈពេល​ពីរឆ្នាំក្រោយ កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុបលើកដំបូង ត្រូវបានប្រារព្ឋធ្វើទ្បើងនៅខែមីនា ឆ្នាំ​១៩៩៦ នៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេស​ថៃ។

 

កិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប ជាវេទិកាក្រៅផ្លូវការតែមួយគត់​សំរាប់កិច្ច​សន្ទនា និង​សហប្រតិ​បត្តិ​ការ​រវាង​ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​តំបន់អាស៊ី​ និងអឺរ៉ុប និងមានគោលបំណងពង្រឹងភាពជាដៃគូ លើកកម្ពស់សន្តិភាព និងសន្តិសុខ និង​ជំរុញ​ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គមប្រកបដោយចីរភាព ដោយផ្តោត​សំខាន់​លើ​សរសរស្តម្ភបីដូចជា នយោបាយនិងសន្តិសុខ កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច​ និងការផ្លាស់ប្តូរ​វប្បធម៌​សង្គម​។

បច្ចុប្បន្ន កិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប មានដៃគូសរុប៥៣ រួមមាន៖​ ប្រទេសចំនួន២១ នៃតំបន់អាស៊ី​ (រួមទាំងប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំង១០), ប្រទេសចំនួន២៨ ដែលជាសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប, ប្រទេសចំនួន២ ដែលមិនមែនជាសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប (ប្រទេសន័រវែស និងប្រទេសស្វីស), លេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន, គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ប្រទេសកម្ពុជាបានក្លាយជាសមាជិកនៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប នាឱកាសនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី-អឺរ៉ុប លើក​ទី៥ ដែលបានប្រព្រឹត្តនៅថ្ងៃទី០៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៤ នៅទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម។

 

២​ – ដំណើរការនៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប

 

ដំណើរការនៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប កំពុងវិវឌ្ឍទៅមុខតាមរយៈកិច្ចប្រជុំជាបន្តបន្ទាប់ដូចខាងក្រោម៖

 

 កិច្ចប្រជុំកំពូល៖ ជាកិច្ចប្រជុំ ដែលចូលរួមដោយ ប្រមុខរដ្ឋ និងប្រមុខរដ្ឋា​ភិបាល​នៃ​បណ្ដា​ប្រទេសក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប និងទ្វីបអាស៊ី ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឹរ៉ុប និងគណៈកម្មការអឺរ៉ុប ព្រមទាំង​អគ្គលេខា​ធិការអាស៊ាន។ កិច្ច​ប្រជុំ​នេះ​ដើរតួនាទីជា​កិច្ច​ប្រជុំកម្រិតកំពូលក្នុងការ​​ធ្វើ​​សេចក្ដី​សម្រេច ក្នុង​ដំណើរ​ការកិច្ច​ប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប ដែល​ត្រូវបានរៀបចំ​ទ្បើងរយៈពេល​ពីរ​ឆ្នាំ​ម្តង ដោយ​​ឆ្លាស់គ្នា​ធ្វើ​ម្តងនៅអាស៊ី និងម្តងទៀតនៅអឺរ៉ុប។

 


 

 កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស៖ ជាកិច្ច​ប្រជុំ​ ដែល​ចូលរួមដោយ រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរទេសនៃ​បណ្តា​ប្រទេស​មក​ពី​ទ្វីប​អាស៊ី និងអឺរ៉ុប តំណាងជាន់ខ្ពស់សហភាពអឺរ៉ុប​ទទួល​បន្ទុក​​កិច្ច​ការ​បរទេស និង​​គោល​នយោបាយ​សន្តិសុខ​ និងអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន។​ រដ្ឋមន្ត្រីទាំង​នោះ​មាន​តួនាទី​ក្នុង​ការ​សម្រប​សម្រួលទូទៅនៅក្នុង​ដំណើរ​ការ​កិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប និងជាកម្លាំង​ជំរុញ​​កិច្ច​សន្ទនា​នយោ​បាយ​នៃ​កិច្ច​​ប្រជុំ​អាស៊ី-អឺរ៉ុប។ ពួកគេ​ជួបគ្នា​រៀងរាល់​ ០២​ឆ្នាំ​ម្តង ​ចន្លោះ​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ី-អឺរ៉ុប​។​

 

 

 កិច្ចប្រជុំថ្នាក់​រដ្ឋមន្រ្តីផ្សេង​ៗ៖ រដ្ឋមន្រ្តី សេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ បរិស្ថាន វប្បធម៌​ ដឹកជញ្ជូន ការងារ អប់រំ វិទ្យា​សាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យា បច្ចេកវិទ្យាពត៌មាន និងសារគមនាគមន៍ សហគ្រិនធនតូច និង​មធ្យមបាន​ជួប​ប្រជុំជាទៀងទាត់ ដើម្បីពិភាក្សាលើបញ្ហាព្រួយបារម្ភរវាងគ្នា​នឹង​គ្នា​។ សន្និសីទ​ថ្នាក់​រដ្ឋមន្ត្រី​បន្ថែម​ទៀត​ត្រូវ​បានប្រារព្ឋឡើងមិនទៀងទាត់ ដោយ​ផ្តោតលើ​បញ្ហា​ច្បាស់​លាស់ និង​វិស័យ​ ដែលមិនមាន​នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំថ្នាក់​រដ្ឋមន្រ្តីសំខាន់ៗ​។​

 

 កិច្ចប្រជុំឧត្តមមន្ដ្រី៖ ដោយសារតែកិច្ច​ប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុបមិនមាន​លេខាធិការដ្ឋាន​នោះ កិច្ច​ប្រជុំ​ឧត្តម​មន្ត្រី​បានដើរតួនាទី​​ប្រមូល​ផ្តុំ​មន្ដ្រីជាន់ខ្ពស់ពីក្រសួងការបរទេសរបស់​ប្រទេសជាដៃគូ​នៃ​កិច្ច​​​​ប្រជុំ​អាស៊ី-អឺរ៉ុប ដើម្បី​សម្របសម្រួល​ដំណើរការទូទៅនៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប។ ជាង​នេះ​​ទៅ​ទៀត​ ក៏​មា​នកិច្ច​ប្រជុំ​ឧត្តម​មន្ដ្រី​តាមវិស័យ​​ ដែល​​ត្រូវ​បាន​ធ្វើឡើង ដើម្បី​រៀបចំ​កិច្ច​ប្រជុំ​រដ្ឋមន្ដ្រី​នានា​ផងដែរ​។

 

 កិច្ច​សន្ទនា​ជាប្រចាំ​៖ មាន​ដូចជា​ កិច្ចប្រជុំ​របស់​អគ្គនាយកដ្ឋានគយ សន្និសីទរបស់​អគ្គនាយក​ដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ សិក្ខាសាលាក្រៅផ្លូវការស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស៖ សន្និសីទរបស់​សាកល​វិទ្យា​ធិការ កិច្ចប្រជុំអភិបាលក្រុង សកម្មភាពជាក់ស្តែង​៖ ការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រកប​ដោយ​​ចីរ​ភាព សុវត្ថិភាព​នុយ​ក្លេអ៊ែរ ការកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្ត​រាយ​ ជីវចំរុះ យុវជន ការងារ និង​សកម្មភាព​ផ្សេងៗ។

 

 សកម្មភាព និងគំនិតផ្ដួចផ្ដើម៖ ត្រូវបានរៀបចំដោយដៃគូនៃ​កិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប ដើម្បី​ពិភាក្សា​ទៅ​លើ​បញ្ហា​នានា ដែលជាប់ទាក់ទង​នឹង​ផលប្រយោជន៍រវាងគ្នានិងគ្នា។ ទិដ្ឋភាពទាំងស្រុង​នៃ​រាល់​​កិច្ច​ប្រជុំ​ទាំងអស់​របស់កិច្ចប្រជុំ អាស៊ី-អឺរ៉ុប អាចស្វែងរកបាននៅលើគេហទំព័រ​របស់​ ASEM InfoBoard (http://www.aseminfoboard.org/)

 

៣ – វិស័យជាក់លាក់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអាស៊ី-អឺរ៉ុប

 

មកដល់ពេលនេះ កិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប បានបង្កើតនូវវិស័យជាក់លាក់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ចំនួន ២០ ដូច​ខាងក្រោម៖

១- ការកាត់បន្ថយ និងការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ ការពង្រឹងសមត្ថភាពសង្គ្រោះ និង​ស្រោច​ស្រង់​អាយុជីវិត បច្ចេកវិទ្យា និងភាពច្នៃប្រឌិតនៅក្នុងបច្ចេកទេស និងឧបករណ៍ សង្គ្រោះ

២- ការគ្រប់គ្រងទឹកប្រកបដោយប្រសិទ្ឋភាព និងនិរន្តភាព ភាពច្នៃប្រឌិត និងការគ្រប់គ្រងទឹក និងកាក​សំណល់

៣- កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម

៤- ថាមពលដែលអាចប្រើឡើងវិញបាន៖​​ ការកាត់បន្ថយ ការបន្សុំាខ្លួន ភាពច្នៃប្រឌិតលើ បច្ចេកវិទ្យា និងហិរញ្ញវត្ថុ

៥- បច្ចេកវិទ្យាប្រើប្រាស់ថាមពលប្រកបដោយប្រសិទ្ឋភាព

៦- ការអប់រំជាន់ខ្ពស់

៧- ការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងការអភិវឌ្ឍជំនាញ

៨- បញ្ហាសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ដែលរួមមានការបណ្តុះបណ្តាលកសិករ

៩- ការអប់រំ និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស

១០- ការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់៖ ការប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមអោយមានប្រសិទ្ឋភាព ការគ្រប់គ្រង កាក​សំណល់​​​បានដើរតួយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ដោយការចម្រាញ់ កាកសំណល់ឲ្យក្លាយ​ទៅ​ជា​ថាមពល ប្រើប្រាស់ឡើងវិញ និងជាគំរូនៃការកែច្នៃឡើង វិញប្រកបដោយប្រសិទ្ឋភាព

១១- ការលើកកម្ពស់ពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគ/ការចូលរួមពីវិស័យឯកជន

១២- ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ

១៣- ការលើកកម្ពស់ និងការពារសិទ្ឋិមនុស្ស

១៤- ព័ត៌មានវិទ្យា/ការតភ្ជាប់ចំណេះដឹង

១៥- ភស្តុភារ និងការដឹកជញ្ជូន

១៦- បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ការវិនិច្ឆ័យ

១៧- ការលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍

១៨- ការផ្តល់សិទ្ឋិអំណាចដល់ស្រ្តី

១៩- សុវត្ថិភាពនុយក្លេអ៊ែរ

២០- កិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុវជន។

 

៤ – មូលនិធិអាស៊ី-អឺរ៉ុប (ASEF)

 

មូលនិធិអាស៊ី-អឺរ៉ុប ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយកិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប ក្នុងគោលបំណងជំរុញការ យល់​ដឹង ​និងរូបភាព​​ជាសាធារណៈ​។ ដោយត្រូវបានបង្កើតទ្បើងថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៩៧ នៅ​ក្នុង​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​នៃកិច្ចប្រជុំ​មន្ត្រីការបរទេសអាស៊ី-អឺរ៉ុបលើកទី១ មូលនិធិអាស៊ី-អឺរ៉ុបមាន​គោលបំណងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង ការពង្រឹងចំណង​មិត្តភាព និងសម្របសម្រួលក្នុង កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការរវាងប្រជាជន ស្ថាប័ន និងអង្គការនានា នៃទី្វបអាស៊ី និងអឺរ៉ុប។ មូលនិធិអាស៊ី-អឺរ៉ុប ទទួលវិភាគទាន ហិរញ្ញវត្ថុពីសំណាក់សមាជិកជារៀងរាល់ឆ្នាំ តាមរយៈ គោលការណ៍ស្ម័គ្រចិត្ត។

 

៥ – ផលប្រយោជន៍ដែលកម្ពុជាទទួលបានពីកិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប

 

ចាប់តាំងពីក្លាយជាសមាជិករបស់កិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុបមក កម្ពុជាទទួលបានផលប្រយោជន៍ជាច្រើន ពីកិច្ចប្រជុំ​អាស៊ី-អឺរ៉ុបនេះ។ ទី១ កិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប បានផ្តល់ជាវេទិកាយ៉ាងល្អដើម្បីលើកកម្ពស់មុខមាត់ កម្ពុជា​ទៅលើឆាក​អន្តរជាតិ។ ទី២ កិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប បានផ្តល់ឱកាស ​ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចប្រតិបត្តិការ ទ្វេភាគីជាមួយសមាជិកដទៃទៀត តាមរយៈកិច្ចប្រជុំកម្រិតខ្ពស់នៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប និងជុំរុញវិស័យ ជាក់ស្តែងនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច​របស់កម្ពុជា រួមទាំងការផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគទុន និងទេសចរណ៍។ល។ ទី៣ កិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប​ បាន​​​​រួម​ចំណែក​ដល់ការអភិវឌ្ឍធនធាន មនុស្សនៅកម្ពុជាទាំងស្ថាប័នឯកជន និងស្ថាប័នរដ្ឋ។ ទី៤ ការតភ្ជាប់​របស់ កិច្ចប្រជុំ​អាស៊ី-អឺរ៉ុប គឺជាយន្តការប្រកបដោយភាពរស់រវើកមួយសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការលើកកម្ពស់ការផ្លាស់ប្តូររវាងប្រជាជន
និងប្រជាជននៅតំបន់អាស៊ី និងអឺរ៉ុប ដែលមានការតភ្ជាប់គ្នាទៅវិញទៅមកកាន់តែច្រើនទ្បើងៗ។

ក្នុងនាមជា​សមាជិក​នៃកិច្ច​ប្រជុំ​អាស៊ី-អឺរ៉ុបនេះ កម្ពុជា​បាន​ផ្តល់វិភាគទានជារៀងរាល់ឆ្នាំចំនួន ១០.០០០ ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិកដល់មូលនិធិអាស៊ី-អឺរ៉ុប តាំងពី​ឆ្នាំ​២០០៥​មក កម្ពុជាតែងតែ​ចូល​​រួម​ក្នុងដំណើរការរបស់មូលនិធិអាស៊ី-អឺរ៉ុប ដោយបានចាត់តាំងប្រតិភូទៅចូលរួមរាល់​គំរោងដែល​ទាក់ទង​នឹងមូលនិធិអាស៊ី-អឺរ៉ុប។ ក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយមូលនិធិអាស៊ី-អឺរ៉ុប កម្ពុជាបាន​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​សិក្ខាសាលា​នៅក្នុង​ទិវា ”ASEM Day” ក្រោមប្រធានបទ “កិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប នៅក្នុង​ទស​វត្សរ៍ទី៣” ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅថ្ងៃទី០៦ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១៧ ដើម្បីលើកម្ពស់រូបភាពនៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អឺរ៉ុប និង​មូលនិធិអាស៊ី-អឺរ៉ុប និងដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័ននានារបស់កម្ពុជាជាមួយនឹង​មូល​និធិអាស៊ី-អឺរ៉ុប៕